زندگی، جنگ و چیزهای دیگر

زندگی، جنگ و چیزهای دیگر

کتاب، فیلم، روزمرگی
زندگی، جنگ و چیزهای دیگر

زندگی، جنگ و چیزهای دیگر

کتاب، فیلم، روزمرگی

عناوین یادداشت‌ها

  • در جست‌وجوی زمان از دست رفته، ج ۳ و ۴ شنبه 9 مرداد 1400 14:28
    جلدهای سوم و چهارم این کتابِ مارسل پروست به ترتیب طرف گرمانت 1 و 2 نام دارند که به علت دنباله‌داربودن آنها را در یک یادداشت آوردم. طرف گرمانت در چاپ‌های جدید نیز در یک مجلد چاپ شده است. راوی در طرف گرمانت مانند جلدهای یکم و دوم از جمله‌های بلند و توصیفات پرآب‌وتاب فراوان استفاده می‌کند که به نظرم در جاهایی زیبا و در...
  • الیزابت گم شده است پنج‌شنبه 7 مرداد 1400 15:52
    پیری، جوانی و کودکی هر کدام ماجراهایی دارند که هر انسانی با عمر طبیعی می‌تواند آنها را به چشم ببیند و با قلب لمس کند. در کنار این فصل‌های مشترک هر آدمی قلمروی کوچک یا بزرگی دارد که خاص خودش است یا همان سرنوشتی محسوب می‌شود که سایرین او را با آن می‌شناسند. بدون تردید سراسر این قلمرو برای همه درک‌شدنی و واضح نیست....
  • ممنتو: زمان، فراموشی و یادگاری چهارشنبه 6 مرداد 1400 08:00
    ممنتو (Memento) فیلمی پرتعلیق با سکانس‌های رنگی و سیاه‌وسفید است که سال 2000 میلادی در آمریکا ساخته شده. علاقه‌مندان به آثار رازآلود، هیجان‌انگیز، دلهره‌‌آور و روان‌شناسانه بی‌تردید جذب این فیلمِ کریستوفر نولان خواهند شد. تماشای این اثرِ یک ساعت و پنجاه و شش دقیقه‌ای برای هر مخاطبی نگاهی نو به دنیای حافظه، یادگاری و...
  • بیبی دال، داستانی میان سه نسل سه‌شنبه 5 مرداد 1400 07:45
    آرچی لی مردی آمریکایی و میانسال است که کسب‌وکارش رونق چندانی ندارد و با بیبی دال همسر بسیار جوان خود نیز بر سر مسائل کوچک و بزرگ مدام در حال جنگ است. این مشکلات به ویژه اشتیاق آرچی به بهترشدن رابطه‌اش با بیبی دال انگیزه‌ای می‌شود تا شبی با یک دسیسه و خرابکاری اوضاع و احوال خود را تغییر دهد. این اقدام آرچی پایِ سیلوا...
  • اسب تورین دوشنبه 4 مرداد 1400 08:13
    اسب تورین (The Turin Horse) جذاب‌ترین فیلمِ سرد و کسالت‌باری است که تا به حال دیده‌ام و واقعاً دوستش داشتم. این فیلم مجارستانی به کارگردانی بلا تار و اگنش هرانیتسکی دارمی فلسفی است که دیدنش را مخصوصاً به عاشقان جریان غالب هالیوود پیشنهاد نمی‌کنم. استفاده از واژۀ فلسفی و خاصه نیچه نیز که در فیلم حضور دارد و ندارد،...
  • زن جوان آتیه‌دار یکشنبه 3 مرداد 1400 11:56
    زن جوان آتیه‌دار (Promising Young Womam) در دل داستانی پرکشش، گاهی قابل‌پیش‌بینی و در نهایت غافل‌گیرکننده به موضوع تجاوز جنسی نگاه می‌کند. فیلم که دربارۀ تجاوز مردان به زنان است، به‌هیچ‌وجه صرفاً به جنس مرد نمی‌تازد، بلکه در این مسیر به قوانین، هر نهاد و آدمی که نقشی بزرگ و کوچک، خواسته یا ناخواسته در آن ایفا می‌کند و...
  • متاسفیم جا ماندی شنبه 2 مرداد 1400 00:02
    متأسفیم جا ماندی (Sorry We Missed You) درامی دیدنی است که دغدغه‌های اقتصادی یا به عبارتی مشکلات مالی و بی‌پولی خانواده‌ای انگلیسی را نشان می‌دهد. ناداری یا بخورنمیری طبقه‌ای خاص از جامعه همواره مضمون بسیاری از آثار سینمایی بوده است، موضوعی همیشه به‌روز که ظاهراً قصد دارد تا ابدالدهر در فیلم‌‌های هر کشوری خودنمایی کند....
  • دایی جان ناپلئون جمعه 1 مرداد 1400 10:37
    حتی آنها که رمان دایی جان ناپلئون را نخوانده‌اند، اصطلاح توهمات دایی جان ناپلئونی را دست‌کم یک بار اتفاقی در یادداشت یا گفت‌وگویی دیده‌‌ یا شنیده‌اند و معنای آن را هم می‌دانند؛ نکته‌ای که از جایگاه مهم اثر در میان مردم و ماندگاری آن در تاریخ داستان‌نویسی فارسی حکایت دارد. کتابی که اکنون نیم قرن از خلق آن به دست ایرج...
  • مرثیه‌ای برای یک رویا پنج‌شنبه 31 تیر 1400 07:55
    مرثیه را برای مرده‌ها می‌خوانند. فیلمِ مرثیه‌ای برای یک رؤیا (Requiem for a Dream) هم در سوگ آرزوهای مرده است؛ آرزو و رؤیایِ آدم‌هایی که خودشان هم قرار است در این عزاداری زنده‌زنده جان ‌دهند. اگر بخواهم بهترین فیلم را با موضوع اعتیاد به موادمخدر پیشنهاد کنم، همین مرثیه است. فیلمی درام با نگاهی روان‌شناسانه به دنیای...
  • از کتاب رهایی نداریم چهارشنبه 30 تیر 1400 09:00
    از کتاب رهایی نداریم متن مصاحبه با اومبرتو اکو نشانه‌شناس، نویسنده و استاد دانشگاه ایتالیایی و ژان‌کلود کریر مدرس، نویسنده و سینماگر فرانسوی است. اولی در کشورمان بیشتر به دلیل رمان‌هایش و دومی به خاطر همسر ایرانی‌اش نهال تجدد و همین طور فیلم‌هایی مثل جذابیت پنهان بورژوازی شناخته می‌شود. گفت‌وگوهای کتاب به کوشش ژان...
  • شب روی زمین دوشنبه 28 تیر 1400 10:37
    راننده، مسافر، تاکسی، خیابان و شب همان واژه‌های کلیدی هستند که پنج داستانِ جدا یا خرده‌روایت‌های فیلم را به هم وصل می‌کند. فیلم آمریکاییِ شب روی زمین (Night on Earth) محصول 1991 میلادی و به کارگردانی جیم جارموش را مخصوصاً به کسانی پیشنهاد می‌کنم که فیلم‌هایی با چند اپیزود یا ماجرای مستقل دوست دارند. این ماجراهای کمدی،...
  • ملکوت، درباره مرگ و زندگی جمعه 25 تیر 1400 11:44
    ملکوت به قلم بهرام صادقی داستانی رئالیستی نیست و از ابتدا تا انتهای آن با ماجراهای فراواقعی بسیاری روبه‌رو می‌شویم. در این اثر کوتاه هم‌زمان که ظاهر رویدادها لذت‌بخش است، احتمالاً جست‌وجوی نمادها خواندنش را دل‌نشین‌تر هم خواهد کرد. در پس هر کدام از اتفاقات ملکوت می‌توان مفاهیمی یافت که با واقعیات تاریخ بشری به شکلی...
  • شکار، در چنگال خیالات چهارشنبه 23 تیر 1400 00:04
    لوکاس در ناحیه‌ای کوچک از دانمارک به تنهایی زندگی می‌کند. بخشی از وقت خود را برای شکار و تفریح و هم‌صحبتی با دوستانِ مردش می‌گذراند. از همسرش جدا شده و چند وقتی است شغلش را در مدرسه از دست داده. او اکنون در یک مهدکودک کار می‌کند و محبوب بچه‌ها و همکارانش است. به تازگی قرار است پسرش، مارکوس برای زندگی با پدر به خانۀ او...
  • درباره بی‌کرانگی سه‌شنبه 22 تیر 1400 20:15
    دربارۀ بی‌کرانگی (About Endlessness) فیلمی آرام، باشکوه و غمگین است. همه‌پسند نیست و احتمالاً هر سخت‌گیری هم از آن خوشش نخواهد آمد. فاصلۀ آن با فیلم‌های پرطرف‌داری که این‌ور و آن‌ور می‌بینیم از تابلوهای کمال‌الملک ایرانی تا نقاشی‌های مارک روتکوِ آمریکایی ـ لتونیایی است. دربارۀ بی‌کرانگی در مقایسه با آثار دیگر هنری‌تر...
  • در جست‌وجوی زمان از دست رفته ـ ج ۲ یکشنبه 20 تیر 1400 08:19
    جلد دومِ جست‌وجوی مارسل پروست با ترجمۀ مهدی سحابی در سایۀ دوشیزگان شکوفا نام دارد. این جلد پر از بریده‌های خواندنی و پرمغز است که فکر می‌کنم پیش‌تر در پست‌های اینستاگرامی یا جاهای دیگر به تعدادی از آنها برخورده بودم. نسخه‌ای که من از کتابخانه امانت گرفتم، یکی از خوانندگانش زیر بسیاری از این جمله‌های درخشان با مداد...
  • فارغ‌التحصیلی، در انتظار آینده شنبه 19 تیر 1400 08:25
    فارغ‌التحصیلی (Graduation) داستان پدری است که به آب‌وآتش می‌زند تا آیندۀ دخترش شباهتی به امروز خودش نداشته باشد. مردی که مثل خیلی از آدم‌های جامعه ظواهرش خوب است؛ خانواده‌ای باآبرو، شغلی درخور و شخصیتی محترم دارد. اما از نزدیک زندگی‌‌اش متلاشی، درهم و رقت‌بار است، روی دومی که کسی آن را نمی‌بیند یا این مرد است که خیال...
  • عشق و استعمار در تابو جمعه 18 تیر 1400 00:10
    «اگر برای معجزه دعا کنی، مرگ، گناه، هر فاجعه‌ای، مرض‌ها و شیاطین، همه محو می‌شوند، و سلامتی بر بیماری غلبه می‌کند. دریا تسلیم می‌شود و موانع می‌شکند، و اعضای مرده دوباره احیا می‌شوند. وقتی گنج‌های گم‌شده دوباره پیدا می‌شوند، وقتی پیر و جوان از تو کمک می‌خواهند. همۀ خطرها در دعای تو ناپدید می‌شوند، و هوس ترسناک به سرعت...
  • سونات پاییزی در متن خاطرات مادر و دختری پنج‌شنبه 17 تیر 1400 05:10
    با صد هزار مردم تنهایی. بی‌ صد هزار مردم تنهایی. جانِ کلام سونات پاییزی (Autumn Sonata) همین با و بی است. تنهایی یکی از مضامین پرتکرار در آثار اینگمار برگمان است؛ تنهایی آدم‌ها که نه زن و مرد می‌شناسد، نه کوچک و بزرگ و نه هیچ چیز دیگری. برگمان سوئدی در سونات پاییزی، که با همکاری آلمان غربی در 1978 میلادی ساخته است،...
  • مهر هفتم، لحظه‌های کیش مات چهارشنبه 16 تیر 1400 00:16
    «در میان پاهای یک فاحشه دراز کشیدن. زندگی‌ای است که من برایش افسوس می‌خورم. خداوند توانا در بالاترین مکان‌ها است. بسیار دور از دسترس. اما برادرت شیطان را در همه‌جا خواهی یافت. در فریستاد همه دربارۀ طالع‌های شوم و مسائل وحشتناک دیگر صحبت می‌کردند. دو اسب یکدیگر را خوردند. و در گورستان کلیسا قبرها سر باز کردند. و بقایای...
  • دکتر داتیس، یک گومای درست‌وحسابی سه‌شنبه 15 تیر 1400 00:02
    گوما مرحلۀ آخر سفلیس است که حتی سقف کام را هم سوراخ می‌کند. از همان ابتدای این رمانِ هفت فصلی تا انتها بارها به نام گوما برمی‌خوریم. دکتر داتیس در آغاز مصمم است تا هرگز به گوما تبدیل نشود، چون همین که گومایی این‌ور و آن‌ور می‌بیند، برایش بس است. اما او کم‌کم اعتراف می‌کند که گوما است، یک گومای درست‌وحسابی. دکتر داتیس...
  • پرسونا، دنیای رازآلود الیزابت و آلما دوشنبه 14 تیر 1400 13:11
    جامعه‌شناس، مورخ، فیلسوف، روان‌شناس، منتقد سینما و یک تماشاچی معمولی هر کدام می‌تواند از نگاه خود در دنیای پرسونا (Persona) غرق شود و با بیان و نگرش خاص خود دیگری را هم به درون آن ببرد؛ دنیای سکوت، فریاد، بیم، حسرت و تردید. پرسونا فیلمی عمیق، تأمل‌برانگیز و پررمزوراز است. حتی کسی که از آن نفرت دارد، می‌تواند تا...
  • میناری بعد از درهم‌شکستن پنج‌شنبه 10 تیر 1400 07:41
    میناری (Minari) داستانِ دوباره ایستادن، دوباره ایستادن و دوباره ایستادن است. بعد از تلخ‌ترین، هولناک‌ترین و رنج‌آورترین درهم‌شکستن‌ها در یک زندگی معمولی. زندگی‌ای که قرار نیست در آن اتفاق خاصی بیفتد، آدم‌هایش فقط می‌خواهند آن‌قدری پول داشته باشند تا صاحب خانه‌ای ساده شوند، برای هر روزشان خوراکی عادی مهیا کنند و اگر از...
  • ذرت سرخ: افراط، سنگدلی و بی‌اعتنایی چهارشنبه 9 تیر 1400 00:04
    راوی ذرت سرخ کمتر از زندگی امروزش حرف می‌زند. در عوض از سرنوشت مادربزرگ یا مادربزرگ‌هایش و پدربزرگ و پدر و مادر خود حسابی تعریف می‌کند. و بیشتر از همه دربارۀ دای فنگلیان و هوس، مادربزرگ‌های اول و دوم، یو ژان‌ئو، پدربزرگ و دوگوان، پدرش می‌گوید. این روایت نظم مشخصی ندارد و راوی هر لحظه ممکن است از حال به گذشته یا آینده...
  • توت‌فرنگی‌های وحشی در سال‌خوردگی دوشنبه 7 تیر 1400 00:11
    ایزاک بورگ به آرامی دست ما را می‌گیرد و به دل داستان‌هایی از عمر هفتاد‌وهشت ساله‌اش می‌برد که برای هر مخاطبی در هر دیار و روزگاری آشنا است. چون احتمالاً کسی پیدا نمی‌شود که در زندگی‌اش دست‌کم با یکی از مفاهیم تنهایی، پوچی، حسِ گناه، خودخواهی یا موضوعاتی همانند سردی در روابط خانوادگی و مرگ‌هراسی رودررو نشده باشد. این...
  • نور زمستانی، صدا یا سکوت خدا یکشنبه 6 تیر 1400 13:36
    «هر وقت از دریچۀ واقعیت با خدا روبه‌رو شدم، او را نفرت‌آور دیدم. زشت و نفرت‌آور به نظرم می‌آمد. یک خدای عنکبوتی، یک هیولا. برای همین از زندگی‌ام دورش کردم. در اعماق تاریکی و تنهایی وجودم حبسش کردم.» این بند، حرف‌هایِ کفرآلودِ جوانی متنفر از دین نیست که با خشم به پدر مقدس تحویل می‌دهد؛ بلکه اینها موعظه‌هایِ آرامِ کشیشِ...
  • همچون در یک آینه، دایره‌های زندگی شنبه 5 تیر 1400 13:55
    «انسان دایره‌ای سحرآمیز به دور خودش کشیده است، و آنچه مطابق میلش نیست در بیرون آن نگه می‌دارد، هر بار که زندگی این دایره را خرد می‌کند، کوچک‌تر و مسخره‌تر به نظر می‌آید و آن وقت دایره‌های دیگری به دور خودش می‌کشد.» این گزاره‌ها از اصلی‌ترین دیالوگ‌های فیلمِ همچون در یک آینه (Through a Glass Darkly) هستند که فروماندگی...
  • بوسه و دروغ‌های دیگر در زیرزمین جمعه 4 تیر 1400 07:53
    امیر کوستوریتسا، کارگردان یوگسلاو را از زبان سینه‌چاکان فوتبال‌ شناختم که به خاطر ساخت مستند مارادونا حسابی او را ستایش می‌کردند. این تعریف‌ها باعث نشد زندگی‌نامۀ آن فوتبالیست را ببینم، اما دربارۀ فیلم‌های کوستوریتسا کنجکاو شدم. بعد از بارها بالاوپایین‌کردن صفحۀ این هنرمند در ویکی‌پدیا بالاخره وقتی بابا رفته بود...
  • یک دور دیگر، سرمستی بعد از درماندگی چهارشنبه 2 تیر 1400 00:17
    یک دور دیگر (Another Round) داستانِ عبور از بغض، رنجوری، یک‌نواختی و دوباره برخاستن است. آن هم در میان‌سالی. بخش‌های حیاتی و ماجراهای اصلی فیلم در فاصلۀ سقوط در روزمرگی تا از نو یافتن زندگی رقم می‌خورد. این اثر هم شادمانی و شور زندگی را به نمایش می‌گذارد، هم غم‌ها و لحظه‌های تلخش را. مارتین معلم تاریخ است. رخوت و...
  • در جست‌وجوی زمان از دست رفته ـ جلد یکم سه‌شنبه 1 تیر 1400 00:19
    چای و کلوچه. مارسل پروست با همین دو خوردنی ساده یکی از بهترین قطعه‌های کتاب را نقاشی کرده است. طوری که بو و مزه و گرما و تری آنها را نه فقط راوی که هر خواننده‌ای حس می‌کند. و هم تخیلات و فکرهایی که با آن می‌آیند. بعد همین خطوط یا همان چای و کلوچه‌ای که به دهان نزدیک می‌کنیم ما را به دنیایی فراتر از لحظه‌های راوی...
  • دو قدم این ور خط شنبه 22 خرداد 1400 07:12
    خوب شد قبل از شروعِ کتاب آن‌قدرها درباره‌اش نخواندم که بفهمم در دنیایی فانتزی روایت می‌شود. وگرنه به سراغش نمی‌رفتم و دو قدم این ور خط را از دست می‌دادم. سفر در زمان همان ماجرایی است که داستان را خیالی می‌کند. بارها رمانی را دیدم که اسم واقع‌گرا دارد، با وجود این پر از وصله‌های ناجور است و هیچ چیزش باورپذیر نیست. اما...